Een kindvriendelijke tuin: veilig, speels en duurzaam

© Photo by Paige Cody on Unsplash‍ ‍

Als kind groeide ik op met een tuin waar altijd iets te beleven viel: vogeltjes in de heg, egeltjes en kikkers, een schommel, een zandbak en later een trampoline. We speelden er verstoppertje, en in de zomer stond er een opblaasbadje waarin we slidings maakten over het natte gras terwijl de sproeier aanstond. Buiten zijn voelde vanzelfsprekend, en onze tuin speelde daarin een grote rol. Datzelfde gevoel wil ik nu meegeven aan mijn eigen kind. Nu we een huis met een voor- en achtertuin hebben, ben ik stap voor stap begonnen met het creëren van een tuin die niet alleen mooi en duurzaam is, maar vooral kindvriendelijk. In deze blog deel ik praktische tips voor een kindvriendelijke en duurzame tuin en neem ik je mee in ons eigen proces.

Wat maakt een tuin kindvriendelijk?

Bij een kindvriendelijke tuin wordt vaak meteen aan speelgoed gedacht, maar dat is niet noodzakelijk. Volgens The Royal Horticultural Society is een kindvriendelijke tuin in de eerste plaats een veilige, overzichtelijke en prettige plek. Een plek waar kinderen ruimte krijgen om te bewegen, samen te komen, zich te verstoppen en spelenderwijs te ontdekken en te leren.

Tip: ga je je tuin of borders zelf ontwerpen, dan kan ik de masterclasses garden design en planting design van May & June van harte aanbevelen.

Veiligheid zonder alles dicht te timmeren

Een veilige, kindvriendelijke tuin betekent niet dat je alle risico’s moet uitsluiten. Het gaat erom dat onnodige gevaren worden beperkt. Denk bijvoorbeeld aan:

• een omheining of hek;

• geen directe toegang tot diep water;

• geen scherpe randen of gladde tegels;

• goed zicht op spelende kinderen.

Volgens VeiligheidNL is het juist belangrijk dat kinderen leren omgaan met kleine risico’s. Risicovol spelen helpt kinderen grenzen ontdekken, nieuwe vaardigheden ontwikkelen en zelfvertrouwen opbouwen. De kleine verwondingen die daarbij soms ontstaan, wegen niet op tegen de waardevolle ervaringen die ze opdoen.

Spiegelshop - Tuinspiegel Terra
Corten Staal 40x140 cm

€124,-

Zachte ondergrond: de basis van een kindvriendelijke tuin

Veel nieuwbouwwoningen hebben een tuin die grotendeels is betegeld. Dat is praktisch, maar niet erg kindvriendelijk en weinig duurzaam. Een zachte ondergrond, zoals gras, aarde of houtsnippers:

• nodigt uit tot rennen, rollen en vallen;

• verkleint de kans op verwondingen, bijvoorbeeld bij kinderen die net leren lopen of fietsen;

• verbetert de waterafvoer en draagt bij aan meer biodiversiteit.

Toen wij in ons koophuis gingen wonen, hadden we ook een tuin vol tegels. We haalden de tegels er uit vervingen ze door tuinaarde, zaaiden gras en plantten borders. Daarmee was de basis voor een kindvriendelijke tuin gelegd.

Veilige en gifvrije planten

Kies in de tuin bij voorkeur voor veilige, onbespoten planten. Vermijd giftige soorten zoals vingerhoedskruid, taxus en goudenregen. Veel planten uit reguliere tuincentra zijn behandeld met pesticiden, die schadelijk kunnen zijn voor kinderen én insecten. Biologisch gekweekte planten dragen juist bij aan biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Klimplanten langs een schutting of pergola zorgen voor extra groen, schaduw en een zachtere uitstraling. Het is daarnaast belangrijk om je kind al vroeg te leren dat planten niet bedoeld zijn om te eten en dat handen wassen na het buitenspelen hoort.

Tip: wij kochten onze planten bij Sprinklr, een online webshop voor biologische planten. Ze verkopen losse planten voor binnen en buiten, pakketten, zaden en cadeaus zoals bijenhotels. Bij elke plant staat duidelijke verzorgingsinformatie.

Spelen en ontdekken met losse materialen

Natuurlijke, losse materialen stimuleren de creativiteit vaak meer dan vast speelgoed. Denk aan stokken, stenen, dennenappels, boomschijven, zandheuvels of staptegels. Wij kozen bewust voor organische vormen in de tuin, zoals golvende borders en een heuvel van zand, waar we later een waterstroompje aan willen toevoegen.

Tuinieren met kinderen: vanaf welke leeftijd?

Tuinieren met je kind kan al op jonge leeftijd, mits de activiteiten aansluiten bij het ontwikkelingsniveau:

• 0 jaar: de tuinslang vasthouden;

• 1 jaar: plantjes water geven;

• 2 jaar: zaadjes strooien en onkruid plukken.

Laat de tuin meegroeien met je kind. Een zandheuvel kan later veranderen in een waterbaan, balanceerpad of speelplek. Een klein moestuintje maakt de tuin leerzaam en stimuleert nieuwsgierigheid naar groenten en fruit.

Rust, schaduw en overzicht

Een kindvriendelijke tuin biedt niet alleen ruimte om te spelen, maar ook plekken om tot rust te komen. Denk aan een bankje, hangmat of picknickkleed. Zorg daarnaast voor voldoende schaduw, bijvoorbeeld met een pergola, prieeltje of schaduwdoek met begroeiing. Dit helpt oververhitting en overprikkeling te voorkomen, vooral op warme dagen.

Platinum Sun & Shade
Schaduwdoek met UV protectie
400x300cm

€129,-

Speeltoestellen van natuurlijk materiaal

Heb je een grotere tuin, dan kun je kiezen voor speeltoestellen van natuurlijke materialen zoals hout. Denk aan een houten klimrek, wilgenhut, boomstammen om op te balanceren of een eenvoudige schommel. Deze materialen passen beter in een duurzame tuin en prikkelen de fantasie vaak meer dan felgekleurde kunststof varianten.

SwingKing Schommelzitje - Hardhout zitje voor 3-12 jaar - 38x13cm

€18,45

Uit eigen ervaring weet ik dat een tuin niet in één keer af hoeft te zijn. Zie het als een meerjarenplan. Door stap voor stap aanpassingen te doen – eerst een paar tegels eruit, daarna een plant erbij, later een compostbak – groeit je tuin mee met je gezin. Juist daardoor blijft hij jarenlang passend, praktisch en prettig voor iedereen.

* Deze blog bevat affiliate links.