Beginnen met borstvoeding: mijn eerlijke ervaring (en wat ik graag had willen weten)
© Foto: Photography by Marit
Mijn zoon was nog maar een paar minuten oud toen de verloskundige hem op mijn borst legde. Huid-op-huid. Hij zocht rustig zijn weg naar zijn eerste voeding, terwijl ik vooral probeerde te landen in alles wat er net was gebeurd.
De verloskundigen verlieten stilletjes de kamer. En toen waren we met z’n drieën: mijn vriend, onze pasgeboren zoon en ik. Voor het eerst als gezin, alsof het nooit anders was geweest. Ik begreep op dat moment precies waarom dit het gouden uur wordt genoemd — en waarom ze zeggen dat op het moment dat een kind wordt geboren, ook een moeder wordt geboren.
Dit moment zal ik nooit vergeten. Borstvoeding geven bracht veel moois — maar ook onzekerheid, uitdagingen en dingen die ik van tevoren niet wist. Mijn eerlijke verhaal lees je in deze blog.
De wens om borstvoeding te geven
Tijdens mijn zwangerschap wist ik al snel dat ik borstvoeding wilde geven. Ik maakte me hier zelfs meer zorgen over dan over de bevalling zelf.
Hoewel ik het liefst thuis had willen bevallen, werd mijn bevalling uiteindelijk ingeleid in het ziekenhuis. Onze zoon werd twee weken voor de uitgerekende datum geboren. Omdat mijn bevalling anders liep dan gehoopt, voelde borstvoeding voor mij als iets wat ik wél op mijn eigen manier wilde doen. Ook vroeg ik me af of mijn lichaam er al klaar voor was. Daardoor werd het voor mij ook wat beladener.
Disclaimer: Ik had een sterke wens om borstvoeding te geven, maar ik besef dat dit niet voor iedereen geldt — en dat het ook niet altijd lukt. Hoewel ik geloof dat borstvoeding de beste voeding is die je een pasgeboren baby kunt geven, denk ik dat een blije en ontspannen moeder uiteindelijk nog veel belangrijker is. Deze blog is gebaseerd op mijn persoonlijke ervaring en bevat dus geen professioneel advies.
Mijn eerste ervaringen met borstvoeding
Het gouden uur was magisch, maar niet al mijn ervaringen met het geven van borstvoeding waren direct positief.
Na de bevalling moesten we nog een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Elke medewerker leek andere instructies te geven. Ik volgde het ene advies op, om vervolgens te horen dat ik het ‘verkeerd’ deed. Ook werd er al snel gesproken over bijvoeding, terwijl wij onze zoon het liefst helemaal geen kunstvoeding wilden geven. Gelukkig bleek dat uiteindelijk ook niet nodig te zijn. De verschillende adviezen maakten me onzeker. Doordat het aanhappen niet op de juiste manier ging, kreeg ik bovendien tepelkloven — wat absoluut geen pretje was.
Eenmaal thuis hadden we gelukkig een kraamzorg die gespecialiseerd was in borstvoeding. Dankzij haar rustige begeleiding en praktische tips kreeg ik steeds meer vertrouwen. Één van haar tips geef ik graag door: kies één betrouwbare bron (bijvoorbeeld: de website van borstvoedingsorganisatie La Leche League) en houd je daaraan. Anders raak je overweldigd door alle — vaak tegenstrijdige — informatie.
Waarom borstvoeding? Voordelen voor moeder en baby
Voor mij voelde de keuze voor borstvoeding als de meest logische stap. Er zijn verschillende redenen waarom ik hier zo enthousiast over was:
Het is voeding die precies is afgestemd op wat jouw baby nodig heeft en bevat antistoffen die je baby helpen beschermen.
Het werkt regulerend — voor je baby (bijvoorbeeld in slaap, temperatuur en behoefte) én voor jezelf.
Het bevordert de hechting en zorgt voor intieme, één-op-één momenten die je samen deelt.
Het voelt als een verlengstuk van de zwangerschap en is iets wat alleen jij als moeder kunt geven.
Je kunt het overal geven — zonder gedoe met flesjes of poeder.
Het is ook goed voor je eigen gezondheid; het verlaagt onder andere het risico op borstkanker en eierstokkanker, en mogelijk ook op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten (bron).
De nadelen van borstvoeding
Borstvoeding is prachtig, maar om eerlijk te zijn: het is niet altijd makkelijk. Dit zijn de dingen waar ik tegenaan liep:
Borstvoeding in het openbaar
In het begin vond ik dit spannend, maar het went. Een borstvoedingsdoek gaf me net wat extra privacy, waardoor ik het toch durfde te doen.
Kolven op het werk
In de eerste negen maanden heb je het recht om te kolven. Toch voelde het voor mij soms ongemakkelijk, vooral omdat ik de enige in mijn team was die dit deed.
Slaapassociatie
Onze zoon slaapt niet zo makkelijk en hij viel vaak in slaap tijdens het voeden, waardoor dit een makkelijke manier werd om hem in slaap te krijgen. Uiteindelijk lukte dat echter bijna alleen nog aan de borst omdat we hier een slaapassociatie van hadden gemaakt.
Afhankelijkheid
Als moeder ben je degene die voedt. Je partner kan een flesje gekolfde melk geven, maar dat betekent wel dat je op dat moment zelf moet kolven. Ook als je een dagje weg bent van je kind zul je alsnog moeten kolven. Doe je dat niet dan loopt je melkproductie direct terug.
Invloed van je omgeving
Niet iedereen begreep mijn keuze om borstvoeding te geven. In mijn omgeving gaf bijna niemand borstvoeding; sommigen kozen hier bewust voor en er waren ook moeders waarbij het niet lukte, of die er door omstandigheden na een paar maanden mee stopten. Daardoor kreeg ik het gevoel dat het niet de norm was — en dat mensen het gek vonden dat ik het wél deed, of dat ze vonden dat ik er te lang mee doorging.
Mijn tips
Zie het als quality time
Even geen telefoon, maar echt jullie tweeën. Deze fase is tijdelijk — probeer ervan te genieten zolang het kan.
Investeer in een fijne borstvoedingshoek
Voor mijn zwangerschap kocht ik een wat duurdere stoel met voetenbankje als leesstoel. Die hebben we in de babykamer gezet en omgetoverd tot borstvoedings- én voorleesstoel.
Bekijk het stap voor stap.
Ik heb uiteindelijk 13 maanden volledig borstvoeding gegeven, maar dat was niet mijn doel vanaf het begin. Eerst richtte ik me op mijn zwangerschapsverlof, daarna op zes maanden, vervolgens op het einde van mijn ouderschapsverlof en toen tot onze zoon één jaar was. Uiteindelijk wilde ik het zo lang doen als goed voelde — en na 13 maanden was ik er klaar mee en ben ik gaan afbouwen. Meer over stoppen met borstvoeding deel ik in een aparte blog.
Trek je eigen plan.
Laat je niet te veel leiden door meningen of adviezen uit je omgeving. Zoals onze kraamverzorgster zei: kies één bron voor je informatie — dat kan een boek, website, podcast, professional of iemand uit je omgeving zijn. In mijn omgeving hoorde ik vooral negatieve verhalen van mensen bij wie het niet lukte of die er bewust niet voor kozen. Als ik daar te veel naar had geluisterd, was ik misschien niet eens begonnen. Voor mij ging het gelukkig juist heel goed, en ik heb borstvoeding geven juist als iets positiefs ervaren.
Laat je partner in het begin af en toe een flesje gekolfde melk geven.
Zo leert je kindje ook uit een fles te drinken — handig voor de kinderopvang of oppas. Bovendien wordt je kindje daardoor iets minder afhankelijk van jou.
Zie je op tegen voeden in het openbaar? Doe het toch.
Ik vond dit in het begin ook ongemakkelijk, maar ik wilde wel de deur uit met onze zoon. Die vrijheid vond ik zo belangrijk dat ik mezelf pushte om het toch te doen. Door het gewoon te doen, werd het steeds makkelijker. Voor mij was een borstvoedingsdoek een fijne oplossing. Een grote hydrofiele doek kan ook, maar dat is net wat omslachtiger.
Veelgestelde vragen over beginnen met borstvoeding
Hoe werkt borstvoeding?
Borstvoeding werkt volgens het principe van vraag en aanbod. Door op verzoek te voeden, maakt je lichaam precies de hoeveelheid melk aan die je baby nodig heeft. Meer weten over hoe het werkt? Lees dan deze blog van La Leche League.
Hoe weet ik of mijn baby genoeg drinkt?
Als een baby voldoende voedingen krijgt, een gezonde en tevreden indruk maakt en groeit volgens zijn eigen groeicurve, kun je ervan uitgaan dat hij genoeg binnenkrijgt. Ook de luiers geven veel informatie — die kun je dus goed in de gaten houden. Daarnaast wordt de groei gemonitord door het consultatiebureau.
Hoe lang duurt het voor borstvoeding goed op gang komt?
Dit vond ik zelf erg spannend. Omdat mijn bevalling een paar weken voor de uitgerekende datum werd ingeleid, wist ik niet of de borstvoeding wel op gang zou komen. In het ziekenhuis kreeg ik voorafgaand aan de bevalling kleine spuitjes en was het de bedoeling dat ik de borstvoeding zelf op gang zou brengen door middel van massage. Dat ging moeizaam — er kwamen hooguit een paar druppeltjes. Ik was ook erg moe en sliep veel, waardoor ik er niet zo mee bezig was.
Na de bevalling werd onze zoon op mijn borst gelegd en toen hij aanhapte, kwam de borstvoeding direct op gang. Helaas geldt dat echter niet voor iedereen.
Wat als borstvoeding geven niet lukt?
Als de borstvoeding niet direct op gang komt, zijn er speciale ziekenhuis kolfapparaten die kunnen helpen om de productie te stimuleren. Lukt het je baby niet om goed aan te happen, dan kunnen tepelhoedjes uitkomst bieden. Er zijn daarnaast nog veel meer situaties en bijpassende hulpmiddelen.
